EN 18121:2026: eerste Europese norm voor vrijstaande aanrijdbescherming bij stellingen
0%
Normen & Regelgeving — Oktober 2026
Publicatiedatum norm: 15 september 2026 | Goedkeuringsdatum: 17 augustus 2026 (CEN) | NEN-implementatiedeadline: maart 2027
Europa beschikt voor het eerst over een geharmoniseerde norm voor de mechanische prestaties van vrijstaande stalen aanrijdbeschermers bij palletstellingen. EN 18121:2026, gepubliceerd op 15 september 2026, heeft gevolgen voor ontwerpers, leveranciers, gebruikers en keurmeesters.
Eerste norm voor vrijstaande aanrijdbescherming
Aanrijdbeschermers zijn al decennialang gangbaar in distributiecentra en magazijnen, maar een Europese norm die concrete prestatiecriteria stelde ontbrak volledig. EN 15620 definieerde het begrip "aanrijdbeschermer" en formuleerde richtlijnen voor vrije ruimte tussen de beschermer en de stellingen, en EN 15635 benoemde inspectieverplichtingen — maar geen van beide normen bepaalde welk energieniveau een beschermer moest kunnen absorberen en hoe dat getest moest worden.
Fabrikanten konden daardoor naar eigen inzicht ontwerpen.Met EN 18121:2026 eindigt die situatie. De norm is normatief — niet informatief — en stelt meetbare, reproduceerbare prestatiecriteria voor twee afzonderlijke producttypen.
Toepassingsgebied
De norm is van toepassing op vrijstaande stalen aanrijdbeschermers voor verstelbare palletstellingen die niet gekoppeld zijn met het stellingsysteem zelf. Beschermers die krachten overdragen op de stelling vallen buiten het toepassingsgebied. (Denk hierbij aan stalen stijlversterking, of kunststof stijlbeschermers die op de stijl geklikt worden). De norm onderscheidt twee producttypen:
- Stijlbeschermer (upright protector): Een beschermer die rondom één of meerdere stijlen wordt geplaatst aan de gangpadzijde van palletstellingen.
- Framebeschermer (frame barrier): Een vrijstaand element op de kopse zijde van een stelling of in een onderdoorgang, dat het volledige frame over de volle breedte beschermd. Een framebeschermer is verplicht op iedere locatie waar voertuigen zoals reachtruck of heftruck in contact kunnen komen met de kopse zijde van de stelling.
Impactenergie-eisen per type en positie
De kern van de norm is de minimale impactenergie die een beschermer moet kunnen absorberen zonder dat de stelling tijdens of na de test wordt geraakt door de beschermer. De eisen zijn gedifferentieerd naar producttype en positie in het gangpad:
| Producttype | Positie | Min. impactenergie | Normstatus |
|---|---|---|---|
| Stijlbeschermer | Gangpadpositie (mid-gangpad, langs stijl) | 200 J | Norm-optioneel |
| Framebeschermer | Hoekpositie (gangpadbegin/-einde) | 400 J | Norm-verplicht |
Over welke aanrijdsnelheden met rijdend materieel praten we dan?
Om de impactgrenzen in perspectief te plaatsen, is de vereiste weerstand in Joule terug te rekenen naar de rijsnelheid waarbij een beladen voertuig de genoemde energieniveaus bereikt.
| Voertuig | Palletgewicht | Totale massa | Snelheid bij 400 J | Snelheid bij 200 J |
|---|---|---|---|---|
| Reachtruck (~3.500 kg) | 500 kg | 4.000 kg | 1,61 km/h | 1,14 km/h |
| Reachtruck (~3.500 kg) | 1.000 kg | 4.500 kg | 1,52 km/h | 1,07 km/h |
| Heftruck (~3.200 kg) | 500 kg | 3.700 kg | 1,67 km/h | 1,18 km/h |
| Heftruck (~3.200 kg) | 1.000 kg | 4.200 kg | 1,57 km/h | 1,11 km/h |
Bij 400 joule ligt de bijbehorende botssnelheid voor alle berekende voertuig-palletcombinaties tussen 1,5 en 1,7 km/h — minder dan stapvoets. Bij 200 joule is dat 1,1 tot 1,2 km/h.
Ter vergelijking: een reachtruck met een pallet van 500 kg die bij slechts 5 km/h een hoek raakt, oefent circa 3.860 joule kinetische energie uit — bijna tienmaal de normdrempel van 400 joule. De norm dimensioneert beschermers op laagenergetisch, incidenteel contact; niet op botsingen bij operationele rijsnelheid.Daarbij moet worden aangetekend dat de genoemde impactwaarden in Joule de minimale warden zijn. Vanzelfsprekend mogen aanrijdbeschermers zwaarder uitgevoerd worden om meer bescherming te bieden, zolang de beschermer maar conform deze norm getest is.
Dit gegeven is relevant voor de risicoafweging: een beschermer die voldoet aan EN 18121:2026 biedt niet per definitie volledige bescherming bij een aanrijding op operationele snelheid. De norm beoogt de stelling te beschermen tegen schade door licht incidenteel contact bij het uitmanoevreren, of door het manoeuvreren op lage snelheid bij het plaatsen van pallets.
Gevolgen voor de markt
Stand der techniek als referentiekader voor de Arbo
EN 18121:2026 schept geen directe wettelijke verplichting tot CE-markering of verplichte productcertificering. Toch is de norm van onmiddellijke relevantie voor de Arbowet-praktijk. Artikel 3 van de Arbowet verplicht werkgevers tot het treffen van maatregelen die overeenkomen met de stand der techniek. Met de publicatie van EN 18121:2026 is de stand der techniek voor aanrijdbeschermers bij stalen stellingen voor het eerst objectief en Europees geharmoniseerd vastgelegd.
In de praktijk betekent dit: bij een bedrijfsbezoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie of na een incident waarbij stellingschade is opgetreden, kan de inspecteur zich op het standpunt stellen dat de toegepaste bescherming aan de normcriteria had moeten voldoen. De zorgplicht strekt zich uit tot werkgevers, installateurs en adviseurs die in het leveringsproces een aanbevelende rol vervullen.
Risicoafweging als normverplichting
De norm legt vast dat de verantwoordelijke partij een onderbouwde keuze dient te maken over welke beschermerposities worden voorzien en in welke categorie.. Niet elke positie vereist identieke bescherming. Die afweging dient gedocumenteerd te zijn en vormt daarmee een traceerbaar onderdeel van de installatiebescheiden van de stelling — relevant bij latere inspecties en bij overdracht van het object. Wederom is dus het startdossier van belang
Keurmeesters krijgen mogelijk een extra taak
Voor stellingkeurmeesters heeft de norm directe consequenties. Bestaande inspectieprogramma's richten zich doorgaans op visuele beoordeling van aanrijdbeschermers op staat van onderhoud en zichtbare schade. EN 18121:2026 voegt daar op termijn een normatieve dimensie aan toe: de vraag of de toegepaste beschermer prestatiegericht is uitgevoerd conform de gepubliceerde eisen, en of de keuze voor type en positie aantoonbaar is onderbouwd.
Meer weten over deze norm? Neem contact op met Rack.Parts — wij adviseren u graag
Bronnen
- EN 18121:2026, Steel static storage systems – Free-standing steel rack protection – Mechanical performance requirements and test methods, CEN, gepubliceerd 15 september 2026 (goedgekeurd 17 augustus 2026).
- Arbowet, Artikel 3 – Arbobeleid: verplichting tot maatregelen conform stand der techniek.
- EN 15620:2021, Steel static storage systems – Adjustable pallet racking – Tolerances, deformations and clearances.
- EN 15635:2008, Steel static storage systems – Application and maintenance of storage equipment.
- EN 15512:2020+A1:2022, Steel static storage systems – Adjustable pallet racking – Principles for structural design.
